Sentyabr ayının 1-ci dekadasının əsas aqrometeoroloji xüsusiyyətləri

Dekadalıq orta temperaturun çoxillik norma ilə müqayisəsi
Dekadalıq yağıntının çoxillik norma ilə müqayisəsi
Sentyabr ayının 1-ci dekadası üçün aqrometeoroloji bülleten
  Respublikanın bəzi bölgələrində sentyabr ayının birinci ongünlüyü əsasən yağıntılı və qeyri sabit hava şəraiti ilə səciyyələnmişdir.
  Maştağa aqrometeoroloji stansiyasının məlumatlarına əsasən havanın dekadalıq orta temperaturu 28.2°C qeydə alınmış və çoxillik iqlim normasından 5°C yüksək olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 23°C, torpaq səthinin minimum temperaturu 20°C təşkil etmişdir . Havanın orta nisbi rütubəti 68%, rütubət çatışmazlığı 15 hPa, küləyin sürəti 12 m/san müşahidə edilmişdir.
   Lənkəran – Astara bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu 19-25ºC təşkil etmiş və çoxillik iqlim normasından 2-3ºC yüksək olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 17-19ºC, orta nisbi rütubəti 63-79%, rütubət çatışmazlığı 6-12 hPa arasında dəyişmiş, küləyin maksimum surəti 1 gün Astara və Biləsuvarda 16 m/san olmuşdur. Dekada ərzində ən çox yağıntı Astarada 199 mm, Lənkəranda 182 mm, Yardımlıda 62mm qeydə alınmışdır.
  Quba - Xaçmaz bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim norması daxilində, 17-21°C təşkil etmişdir. Havanın minimum temperaturu Qubada 11ºC, orta nisbi rütubəti 74-79%, rütubət çatışmazlığı 5-7 hPa arasında dəyişmiş, küləyin maksimum sürəti 1 gün Xaçmazda 16 m/san qeydə alınmışdır. Dekada ərzində yağıntının miqdarı Qubada 41 mm olmuşdur.
  Mərkəzi Aran bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 2-3⁰C yüksək olmuş və 25-26⁰C qeydə alınmış, havanın maksimum temperaturu Ucarda 39⁰C müşahidə edilmişdir. Havanın minimum temperaturu Göyçay və Zərdabda 18-19⁰C, torpaq səthinin minimum temperaturu Göyçayda 16⁰C olmuşdur. Havanın orta nisbi rütubəti 52-62%, orta rütubət çatışmazlığı 13-17 hPa arasında dəyişmişdir.
  Mil-Muğan bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 1-3⁰C yüksək, 24-26⁰C qeydə alınmış, havanın minimum temperaturu Cəfərxanda 18⁰C və torpaq səthinin minimum temperaturu 19⁰C müşahidə edilmişdir . Dekada ərzində küləyin maksimum surəti 1 gün Beyləqanda 18 m/san, Cəfərxanda 15 m/san qeydə alınmış, havanın orta nisbi rütubəti 52-65%, orta rütubət çatışmazlığı 14-18 hPa arasında dəyişmişdir.
  Şəki-Zaqatala bölgəsində havanın orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 1-2⁰C yüksək olmuş və 21-23⁰C təşkil etmişdir. Havanın minimum temperaturu 13-14˚C, torpaq səthinin minimum temperaturu Şəki-Zaqatalada 12-14⁰C olmuş, havanın nisbi rütubəti 52-66%, orta rütubət çatışmazlığı 10-12 hPa arasında dəyişmiş, küləyin maksimum sürəti 1 gün Şəkidə 15 m/san təşkil etmişdir.
  Dağlıq Şirvan bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim norma daxilində, 19-20°C təşkil etmişdir. Havanın minimum temperaturu 13°C, torpaq səthinin minimum temperaturu Mərəzədə 9°C qeydə alınmış, havanın orta nisbi rütubəti 56-57%, orta rütubət çatışmazlığı 11 hPa olmuş, küləyin sürəti 12 m/san qeydə alınmışdır.
  Gəncə-Daşkəsən bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 1-3⁰C yüksək olmuş, 15-24⁰C arasında dəyişmişdir. Havanın minimum temperaturu 8-15⁰C, torpaq səthinin minimum temperaturu 12-17⁰C təşkil etmiş, havanın orta nisbi rütubəti 55-66%, orta rütubət çatışmazlığı 7-13 hPa arasında dəyişmişdir.Dekada ərzində küləyin sürəti 15 m/san-dən yüksək olan günlərin sayı 2-3 gün, maksimum küləyin sürəti Goranboyda 30 m/san, Gəncədə 28m/san, Ceyrançöldə 20 m/san qeydə alınmışdır.
  Qazax-Tovuz bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 4⁰C yüksək olmuş, 21-28⁰C arasında dəyişmiş, havanın minimum temperaturu 13-20⁰C təşkil etmişdir. Havanın orta nisbi rütubəti 63-66%, orta rütubət çatışmazlığı 11-14 hPa arasında dəyişmiş, küləyin sürəti 15 m/san-dən yüksək olan günlərin sayı Tovuzda 4 gün, küləyin maksimum surəti 30 m/san qeydə alınmışdır.
  Qarabağ bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu 23-24°C təşkil etmiş, bu da çoxillik iqlim normasından 1°C yüksək olmuşdur.Havanın minimum temperaturu 18°C, havanın orta nisbi rütubəti 56-65%, orta rütubət çatışmazlığı 11-12 hPa arasında dəyişmiş, küləyin sürəti 15 m/san-dən yüksək olan günlərin sayı 2-3 gün, maksimum küləyin sürəti Tərtərdə 28 m/san, Bərdədə 26 m/san qeydə alınmışdır.
  Naxçıvan HMS-nın məlumatlarına əsasən havanın dekadalıq orta temperaturu 24.9°C qeydə alınmış və çoxillik iqlim normasından 1°C yüksək olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 13°C və torpaq səthinin minimum temperaturu 12°C təşkil etmişdir. Havanın orta nisbi rütubəti 38%, rütubət çatışmazlığı 22 hPa olmuş, küləyin sürəti 15 m/san-dən yüksək olan günlərin sayı 4 gün, küləyin maksimum surəti 18 m/san qeydə alınmışdır.
  Pambıq bitkisi- Temperaturun norma daxilində olması aran rayonlarında pambıq bitkisinin inkişafı üçün əlverişli olmuşdur. Cəfərxan, Beyləqan və Biləsuvarda ilk qozaların açılması, Bərdə, Tərtər, Goranboy,Gəncə, Sabirabad, Qaraçala və Ucarda ilk qozalarda pambıq xammalının yetişməsi , İmişlidə isə məhsulun birinci yığımı baş tutmuşdur. Bərdədə bir pambıq bitkisində formalaşmış qozaların orta sayı 25, Tərtərdə 19, Goranboyda 17 ədəd, yetişmiş və açılmış qozaların sayı 3-7 ədəd qeydə alınmışdır.
  Meyvə ağacları- Əksər aran və dağətəyi rayonlarda alma, armud, fındıq kimi meyvə ağaclarında məhsul yığımı davam etmiş, Yardımlıda alma, fındıq ağaclarında yarpaqların payız saralması mərhələsi müşahidə edilmişdir.
  Bostan və tərəvəz bitkiləri- Dekada ərzində Zaqatala və Balakəndə qarğıdalı və tütün bitkilərində yığım davam etmişdir.
  Otlaq bitkiləri və çoxillik otlar- Gəncə, Cəfərxan, Naxçıvanda yonca bitkisində biçindən sonra bitkilərin boyatması, Qəbələdə isə yaşıl kütlənin üçüncü biçini qeydə alınmışdır.