May ayının 1-ci dekadası üzrə Aqrometeoroloji bülleten

 Respublikanın əksər bölgələrində may ayının birinci ongünlüyü havanın orta temperaturunun çoxillik iqlim normasına yaxın, bəzi yerlərdə 1ºC yüksək və yağıntılı hava şəraiti ilə səciyyələnmişdir.
Havanın dekadalıq orta temperaturu Maştağada 14,5ºC, Mərkəzi Aran, Mil-Muğan və Qarabağ bölgələrində 16-17⁰C, Lənkəran-Astara bölgəsində 12-17ºC, Qubada 12ºC, Şəki-Zaqatalada 15-16⁰C, Dağlıq Şirvan bölgəsində 12-13ºC, Gəncə-Daşkəsəndə və Naxçıvanda 16ºC, Qazax-Tovuzda 9-15⁰C təşkil etmişdir.
Havanın minimum temperaturu Qazax və Gədəbəydə 3ºC, Qubada 6ºC, Dağlıq Şirvanda 7-8ºC, Ceyrançöl və Naxçıvanda 8ºC, Tovuz, Şəki, Zaqatalada 9ºC, Maştağa, Gəncə, Lənkəran və Göyçayda 10ºC, Cəfərxan, Zərdab və Bərdədə 11ºC, Astarada 13ºC qeydə alınmışdır
Torpaq səthinin minimum temperaturu Ceyrançöl və Gədəbəydə 3ºC, Mərəzədə 4ºC, Tovuz və Naxçıvanda 6ºC, Gəncədə 7⁰C, Zaqatalada 8ºC, Maştağa, Cəfərxan və Göyçayda 9⁰C, Şəkidə 10ºC qeydə alınmışdır.


Yağıntının dekadalıq miqdarı
Şəki-Zaqatala bölgəsində 89-166 mm, Dağlıq Şirvan bölgəsində 50-88 mm, Naxçıvanda 33 mm, Qazax-Tovuzda 12-42 mm, Lənkəran-Astara bölgəsində 22-24 mm, Mərkəzi Aranda 20-28 mm, Qubada 27 mm, Qarabağda 19-22 mm, İmişlidə 26 mm, Maştağada 7 mm qeydə alınmışdır.

Nisbi rütubət Dağlıq Şirvan və bölgəsində 72-84%, Gəncə-Daşkəsəndə 69%, Qazax-Tovuz bölgəsində 54-86%, Naxçıvanda 68%, Maştağada 76%, Lənkəran-Astara bölgəsində 75-87%, Mil-Muğanda 63-75%, Şəki-Zaqatalada 77-83%, Qubada 74%, Mərkəzi Aran və Qarabağda 70% təşkil etmişdir.
Rütubət çatışmazlığı Lənkəran-Astara bölgəsində 2-6 hPa, Şəki-Zaqatalada 3-4hPa, Dağlıq Şirvanda 3-5 hPa, Gəncə, Mərkəzi Aran, Naxçıvan və Qarabağ bölgəsində 6-7 hPa, Mil-Muğanda 6-8 hPa, 6-7 hPa, Maştağa və Qubada 4 hPa, Qazax-Tovuzda 2-8 hPa olmuşdur.


Sürəti 15 m/san-dən yuxarı olan küləkli günlərin sayı 4 gün küləyin maksimum sürəti Maştağada 33 m/san, 9 gün Goranboyda 26 m/san, 2 gün Gəncədə 20 m/san, Tərtərdə 18 m/san, Sabirabadda 17 m/san, 1 gün Tovuzda 24 m/san,Biləsuvarda 18 m/san, Bərdədə 16 m/san müşahidə olunmuşdur.
 Havanın orta temperaturunun çoxillik iqlim normasına yaxın olması və yağıntılı hava şəraiti payızlıq dənli bitkilərin inkişafı üçün əlverişli olmuşdur. Dekada ərzində Naxçıvan, Zaqatala, Oğuz, Quba, İsmayıllı, Tovuz və Mərəzədə bitkilərdə sünbülləmə, Goranboy, Tərtər, Şəki, Göyçay, Beyləqan, Biləsuvar və Cəfərxanda buğdada çiçəkləmə , Sabirabad, Cəfərxan və Şəkidə arpa bitkisində süd yetişkənliyi mərhələsi qeydə alınmış, bitkilərin boyu 88-112 sm olmuşdur. Sünbülləmə mərhələsində ölçü sahəsinin bir vahidində bitkilərin orta sayı 960-1000 ədəd, 1 m2 sahədə gövdələrin ümumi sayı 561-1110, sünbüllü gövdələrin ümumi sayı 570-950 ədəd təşkil etmiş, Sabirabadda bir sünbüldə sünbülçüklərin cəm sayı 55 ədəd, inkişaf etməmiş sünbülçüklərin sayı 4 ədəd, Göyçayda bir sünbüldə sünbülçüklərin cəm sayı 15 ədəd, inkişaf etməmiş sünbülçüklərin sayı 2 ədəd olmuşdur.
 Beyləqan və Gəncədə pambıq bitkisində cücərmə, İmişli, Bərdə, Goranboy və Tərtərdə göyərmə, Cəfərxan və Sabirabadda 1-ci yarpağın çıxması fenoloji mərhələsi müşahidə edilmişdir.
 Əksər aran və dağətəyi rayonlarda gilas, albalı, ərik, şaftalı, gavalı, alma, armud, heyva və digər meyvə ağaclarında 1-3-cü yarpaqların açılması, çiçəkləmə,çiçəkləmənin sonu, meyvələrin böyüməsi, Zaqatalada çay kollarında 1-ci dərəcəli məhsuldar budaqların çıxması mərhələsi qeydə alınmışdır.

Dekadanın yağıntılı keçməsi əkilmiş bostan və tərəvəz bitkilərinin suya olan tələbatını nisbətən ödəmiş, bitkilərin növbəti mərhələyə keçməsi üçün əlverişli olmuş, dekadanın sonunda Şəki və Zaqatalada qarğıdalı bitkisində cücərmə, Balakəndə 3-cü yarpağın çıxması mərhələsi qeydə alınmışdır. Cəfərxan və Sabirabadda qarpız, balqabaq və pamidor bitkilərində 3-cü yarpağın çıxması, Şəkidə pamidorda, Qubada kartofda yan budaqların çıxması müşahidə edilmişdir. Əksər rayonlarda yonca bitkisində gövdənin böyüməsi, yan budaqların çıxması mərhələləri davam etmiş, Zaqatala və Cəfərxanda 1-ci biçindən sonra yoncanın boy atması, Şəkidə çiçəkləmə mərhələsi müşahidə edilmişdir.