İyun ayının 2-ci dekadasının əsas aqrometeoroloji xüsusiyyətləri

Dekadalıq orta temperaturun çoxillik norma ilə müqayisəsi
Dekadalıq yağıntının çoxillik norma ilə müqayisəsi
İyun ayının 2-ci dekadası üçün aqrometeoroloji bülleten

  Respublikanın əksər bölgələrində iyun ayının ikinci ongünlüyü əsasən yağıntısız hava şəraiti və havanın orta temperaturunun çoxillik iqlim normasından 3-4°C yüksək olması ilə səciyyələnmişdir.
  Maştağa aqrometeoroloji stansiyasının məlumatlarına əsasən havanın dekadalıq orta temperaturu 24.8°C qeydə alınmış və çoxillik iqlim normasından 3°C yüksək olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 19°C, torpaq səthinin minimum temperaturu 18°C təşkil etmişdir. Havanın orta nisbi rütubəti 65%, rütubət çatışmazlığı 12 hPa, küləyin maksimum sürəti 12 m/san qeydə alınmışdır.
  Lənkəran – Astara bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu 23-26ºC təşkil etmiş və çoxillik iqlim normasından 3ºC yüksək olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 17-20ºC, orta nisbi rütubəti 61-77%, rütubət çatışmazlığı 9-16 hPa arasında dəyişmişdir. Dekada ərzində küləyin maksimum sürəti Yardımlıda 13 m/san qeydə alınmışdır.
  Quba - Xaçmaz bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 3-4°C yüksək olmuş və 23-24°C təşkil etmişdir. Havanın minimum temperaturu Qubada 16ºC, orta nisbi rütubəti 58-68%, rütubət çatışmazlığı 12-14 hPa arasında dəyişmişdir. Dekada ərzində küləyin maksimum sürəti 1 gün Xaçmazda 25 m/san qeydə alınmışdır.
  Aran rayonlarında havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 3⁰C yüksək və 26-27⁰C qeydə alınmışdır. Havanın minimum temperaturu Cəfərxan və Zərdabda 18-20⁰C, torpaq səthinin minimum temperaturu 18⁰C olmuşdur. Havanın orta nisbi rütubəti 51-63%, orta rütubət çatışmazlığı 16-21 hPa arasında dəyişmişdir. Dekada ərzində ən çox yağıntı Yevlaxda 13 mm olmuş, küləyin maksimum sürəti 1 gün Yevlaxda 16 m/san qeydə alınmışdır.
  Şəki-Zaqatala bölgəsində havanın orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 3-5⁰C yuxarı olmuş və 25-26⁰C təşkil etmişdir. Havanın minimum temperaturu 16-18˚C, torpaq səthinin minimum temperaturu Şəki-Zaqatalada 14⁰C, nisbi rütubət 50-64%, orta rütubət çatışmazlığı 15-19 hPa arasında dəyişmişdir. Dekada ərzində ən çox yağıntı Zaqatala və Balakəndə 20 mm qeydə alınmışdır.
  Şirvan və Dağlıq Şirvan bölgələrində havanın dekadalıq orta temperaturu əsasən çoxillik iqlim normasından Göyçay və Şamaxıda 4⁰C yüksək olmuş, 24-27°C təşkil etmiş, Mərəzədə isə 19.5°C qeydə alınmış, temperatur norma daxilində olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 16-19°C, torpaq səthinin minimumu temperaturu Göyçayda 19°C qeydə alınmış, havanın orta nisbi rütubəti 46-53%, orta rütubət çatışmazlığı 18-20 hPa arasında dəyişmişdir. Küləyin maksimum sürəti 1 gün Göyçayda 20 m/san, Şamaxıda 18 m/san qeydə alınmışdır.
  Gəncə-Qazax bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu çoxillik iqlim normasından 4-5⁰C yüksək olmuş, 19-26⁰C arasında dəyişmişdir. Havanın minimum temperaturu Gəncə-Qazaxda 13-18⁰C, Gədəbəydə 10⁰C qeydə alınmış, torpaq səthinin minimum temperaturu Gəncə-Qazaxda 10-15⁰C olmuşdur. Havanın orta nisbi rütubəti 54-67%, orta rütubət çatışmazlığı 8-16 hPa arasında dəyişmişdir.Dekada ərzində ən çox yağıntı Gədəbəydə 9 mm olmuş, küləyin sürəti 15 m/san-dən yüksək olan günlərin sayı 1-4 gün, maksimum küləyin sürəti Gəncədə 20 m/san, Ceyrançöldə 19 m/san,Tovuzda 16 m/san qeydə alınmışdır.
  Bərdə-Tərtər bölgəsində havanın dekadalıq orta temperaturu 26-28°C təşkil etmiş, bu da çoxillik iqlim normasından 4-5°C yüksək olmuşdur.Havanın minimum temperaturu 19°C, havanın orta nisbi rütubəti 59-61%, orta rütubət çatışmazlığı 16 hPa arasında dəyişmişdir. Dekada ərzində ən çox yağıntı Goranboyda 7 mm qeydə alınmış, küləyin sürəti 15 m/san-dən yüksək olan günlərin sayı Goranboyda 6 gün, Tərtərdə 2 gün olmuş, maksimum küləyin sürəti 18-28 m/san qeydə alınmışdır.
  Naxçıvan HMS-in məlumatlarına əsasən havanın dekadalıq orta temperaturu 27.8°C qeydə alınmış və çoxillik iqlim normasından 5°C yüksək olmuşdur. Havanın minimum temperaturu 15°C, torpaq səthinin minimum temperaturu 14°C təşkil etmişdir. Havanın orta nisbi rütubəti 57%, rütubət çatışmazlığı 19 hPa olmuş, küləyin maksimum sürəti 1 gün 16 m/san qeydə alınmışdır.
  Payızlıq dənli bitkilər- İyun ayının ikinci dekadası payızlıq dənli bitkilərin yetişməsi və yığımı üçün əlverişli olmuşdur. Naxçıvan, Tovuz, Şamaxıda bitkilərdə dənin mum yetişkənliyi, əksər aran və dağətəyi rayonlarda dənin tam yetişkənliyi qeydə alınmış, sahələrdə məhsul yığımına başlanmışdır.
  Pambıq bitkisi- Dekada ərzində Gəncə və İmişlidə bitkilərdə üçüncü, Qaraçalada beşinci, Bərdə, Cəfərxan və Sabirabadda səkkinci əsl yarpağın çıxması,Goranboy, Tərtər, Beyləqanda qönçələnmə fenoloji mərhələləri müşahidə edilmişdir. Yağıntısız hava şəraiti bitkilərdə əlavə suvarmaya ehtiyac yaratmışdır. Qönçələnmə mərhələsində bitkilərin boyu 37-58 sm təşkil etmişdir. Bitkilərdə zədələnmə qeydə alınmamışdır.
  Meyvə ağacları- Qaraçala, Lənkəran və Göytəpədə üzüm bitkisində çiçəkləmə mərhələsi davam etmiş, əksər aran və dağətəyi rayonlarda tut,ərik, alça, albalı, gilas, gavalı kimi meyvə ağaclarında meyvələrin yetişməsi və yığımı qeydə alınmışdır. Lənkəran- Astara bölgəsində sitrus bitkilərində çiçəklənmənin sonu mərhələsi müşahidə edilmişdir.
  Bostan və tərəvəz bitkiləri- Dekada ərzində Sabirabadda pamidor bitkisində ilk güllərin tökülməsi, Şəki, Lənkəran və Qaraçalada yaşıl yetişkənlik, Acınohurda narıncı yetişkənlik mərhələsi qeydə alınmış, Göyçay, Cəfərxan, Sabirabadda yemiş, qarpız bitkilərində çiçəklənmə mərhələsi davam etmişdir. Şəki, Zaqatala və Balakəndə qarğıdalı bitkisində doqquzuncu əsl yarpağın və süpürgəciyin çıxması fenoloji mərhələsi, Balakəndə isə tütün bitkisində aşağı yarusdakı yarpaqların texniki yetişkənliyi və yarpaqların yığımı qeydə alınmışdır. Dekadanın sonlarında bitkilərin boyu 81 sm təşkil etmişdir.
  Otlaq bitkiləri və çoxillik otlar- Naxçıvanda yonca bitkisində toxumların yetişməsi, Şəki, Gəncə və Tovuzda birinci biçindən sonra hamaşçiçəklərin çıxması, Zaqatalada yaşıl kütlənin birinci biçini müşahidə edilmiş, Cəfərxanda isə ikinci biçindən otların boy atması mərhələsi davam etmişdir. Ceyrançöl və Acınohurda otlaq bitkilərinin yığımı və qurudulması kimi kənd təsərrüfatı işləri yerinə yetirilmişdir.